Iets over kwaliteit van scholen en opleidingen

Auteur: Eddy Neumann (ERION)

Over de kwaliteit van het onderwijs wordt veel gesproken, geschreven en gediscussieerd. Voor het primair en secondair onderwijs stelt de onderwijsinspectie rapporten op. (zie www.onderwijsinspectie.nl).

Steekproefgewijs wordt het examenniveau van het MBO door de onderwijsinspectie getoetst. Verder maakt het MBO gebruik van de expertise van de zogenaamde kenniscentra. Sinds 2009 is er ook de keuzegids MBO. (zie www.keuzegids.org) Deze gids heeft veel kritiek ontvangen. De MBO-raad heeft tien punten geformuleerd om de MBO-opleiding beter te maken. Een aantal punten kan je gebruiken bij de selectie voor jouw ROC / AOC of mbo-opleiding. Bijvoorbeeld: heldere opleidingsprogramma’s, gegarandeerde lesuren, goede begeleiding (denk aan een geschoolde mentor), flexibel starten, zinvolle stages en heldere communicatie. Je vindt deze informatie op www.mboraad.nl – het MBO 10 punten goed). Als je naar een open dag gaat, breng dan deze punten naar voren.

Het hoger onderwijs kent een accreditatieregeling. Elke zes jaar legt de opleiding verantwoording af. De opleiding wordt op tal van facetten onder de loep genomen. De Nederlands Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) is de instantie die het keurmerk afgeeft.

Eenvoudig kan gesteld worden: zonder een NVAO-keurmerk is er geen opleiding. Daarom maken commerciële aanbieders gebruik van “NVAO geaccrediteerde opleiding” in hun reclameboodschappen. Twijfel je aan de kwaliteit van een opleiding dan kan je op http://www.nvao.net/beoordeelde-opleidingen de rapportages inkijken.

Jaarlijks worden de uitkomsten van de studentoordelen gepubliceerd. Deze gegevens gebruiken dagbladen, opinietijdschriften en andere media voor het vergelijken van opleidingen. We hebben het dan over de CHOISE rapportages. Deze kan je terugvinden in de keuzegids en op www.kiesjestudie.nl. Let altijd op de datum van de gegevens!

Zowel voor het HBO als het WO verschijnen jaarlijks de keuzegids. Nadere informatie tref je op www.keuzegids.org aan.

Wat is voor jou belangrijk?

Handig is om bij de selectie van een opleiding na te gaan welke kwaliteitsaspecten voor jouw situatie relevant zijn. Suggesties zijn:

• eindniveau van de opleiding

• aansluiting op het vervolgonderwijs

• aansluiting op de arbeidsmarkt

• bij beroepsopleidingen: percentage docenten die ook wekelijks in de beroepspraktijk werkzaam zijn

• niveau van de docenten

Daarnaast zijn er vele andere aspecten die voor je belangrijk kunnen zijn, zoals:

• faciliteiten onderwijsruimten

• faciliteiten onderwijsvoorzieningen

• communicatie

• onderwijsorganisatie

• groepsgrootte

• begeleiding

• studiestakers

• percentage dat (veel) te lang over de studie doet

• studieprogramma

Last but not least: de leeromgeving, de didactiek en de flexibiliteit moeten bij je passen. Betrek die aspecten bij de oordelen van studenten.

De oordelen van de onderwijsinspectie en NVAO zijn belangrijk, maar zeggen niet altijd iets over de beleefde kwaliteit. De studentoordelen (CHOISE) zijn een belangrijke aanvulling op ‘officiële’ inspecties.

Toets zelf de kwaliteit

Vaar niet blind op de gegevens van CHOISE en de oordelen in de keuzegids(en). Het advies is om zelf onderzoek te verrichten. Ga naar de open dag en/of het ‘proefstuderen’. Natuurlijk weet je dat ze reclame maken. Stel van te voren een vragenlijst op. Maak met je mobieltje foto’s van de leeromgeving. Spreek studenten die aan het begin en die aan het einde van de studie zitten. Vraag naar het rooster van de huidige periode. Kijk met de student naar het onderwijsprogramma zoals dat op het rooster staat. Vraag waar en in wat voor ruimten het onderwijs gegeven wordt. Vraag naar expliciete gegevens, zoals het aantal eerstejaars dat niet de propedeuse haalt. Vergelijk je bevindingen met de andere gevonden resultaten.

Met die en de gevonden informatie krijg je vat op de ‘kwaliteit’ van een opleiding. En je hebt inzicht in de omgeving waar jij wel of niet wilt leren. Je wilt toch studiesucces. Studiesucces is niet alleen dat je prettig leert, maar ook dat je je thuis voelt.